سیستم مدیریت یادگیری Moodle، جدیدترین نسخه فارسی سازی شده سیستم متن ‌باز Moodle می‌باشد که به زبان PHP نوشته شده و از پایگاه داده MySQL استفاده می‌نماید. لازم به ذکر است که تمامی عبارات مورد استفاده در واسط‌ های کاربری این سیستم فارسی‌سازی شده و همچنین تقویم و تاریخ‌های موجود در سیستم از میلادی به شمسی تبدیل شده است. همچنین ماژول اتصال به کلاس های مجازی، هم برای Adobe Connect و هم BigBlueButton وجود دارد و برای مشتریان عزیز نصب و راه اندازی می شود.

امکانات سامانه Moodle برای مدیر سیستم:
– انتخاب زبان پیش فرض و تعیین منطقه زمانی برای سایت
– تعیین شکل ظاهری سایت و تغییر آن
– امکان مشاهده ورودهای ناموفق افراد به سایت
– امکان تعیین متغیرهایی که بر روی عملکرد عمومی سایت تأثیر می‌گذارند
– امکان قرار دادن سیستم در حالت maintenance به طوری که هیچ‌کس به جز مدیران سیستم اجازه ورود به سایت در زمان مشخص شده را ندارد.
– امکان مدیریت کامل بر روی ماژولهای نصب شده و منوهای سایت
– امکان بررسی و ویرایش زبان فعال سایت (تغییر کلمات و عبارات موجود)
– امکان تعیین نحوه ثبت نام فراگیران
– امکان اعمال تنظیمات پیش‌فرض بر روی تقویم و چگونگی نمایش آن
– امکان تعیین اساتید، فراگیران و دیگر مدیران سیستم
– امکان تألیف دوره‌های جدید و مدیریت بر آنها
– امکان مشاهده گزارش کامل فعالیت افراد در زمانهای مختلف

• فعالیت (Activity)

منظور از فعالیت‌ها، امکانات جانبى آموزشى هستند که باید براى هر دوره جداگانه تعریف ‌شوند.

 

• تکلیف(Assignment)

استاد دوره می‌تواند با استفاده از این ماژول از فراگیران بخواهد که یک محتوای الکترونیکی را به عنوان تکلیف upload نموده و در ازای آن نمره دریافت نمایند. این محتوا می‌تواند انواع مختلفی مانند متن، عکس، فایل صوتی و تصویری (با حجم کم) و … باشد.

 

• ‍اتاق گفتگو (Chat)

فراگیران می‌توانند با استفاده از این ماژول به‌صورت online با یکدیگر گفتگو کرده و در صورتی که استاد صلاح بداند محتوای جلسات قبلی را نیز مشاهده کنند.استاد دوره می‌تواند تعیین کند که فراگیران امکان مشاهده محتوای جلسات قبلی اتاق گفتگو را داشته باشند یا خیر. همچنین می‌تواند برای اتاق گفتگو زمان تکرار تعیین کند.

 

• پرسشنامه – نظرسنجی (Choice)

فراگیر امکان پر کردن Choice یا پرسشنامه‌هایی که توسط استاد یا مدیر سیستم فراهم شده است را دارد. استاد می‌تواند پرسشنامه‌های متعددی را طراحی کند و نتایج این پرسشنامه‌ها را رویت کرده و یا به فرمت‌های excel یا text، download نماید. همچنین استاد می‌تواند تعیین کند که نتایج این پرسشنامه‌ها به فراگیران دیگر نشان داده شود یا خیر. همچنین استاد می‌تواند برای پاسخگویی به پرسشنامه محدودیت زمانی خاصی اعمال نماید.

 

• پایگاه داده (Database)

این ماژول به استاد و یا فراگیر این امکان را فراهم می‌کند که مجموعه‌ای از داده‌های ساخت‌یافته خود را در قالب جداول مرتب نگهداری نموده و در اختیار دیگران قرار دهند. ورودی‌های این جداول داده‌هایی از انواع متنی، عکس، فایل، URL، عددی و … بوده و کاربران می‌توانند روی این داده‌ها عملیات جستجو انجام دهند. همچنین استاد می‌تواند تنظیم کند که سیستم ابتدا تأیید استاد را برای کلیه داده‌هایی که فراگیران مایلند وارد جدول نمایند اخذ نماید تا به‌این ترتیب داده‌های نامناسب وارد سیستم نشود. همچنین استاد می‌تواند به ورودی‌های فراگیران نمره اختصاص دهد یا امکان قرار دادن comment برای کاربران را ایجاد نماید.

 

• انجمن (Forum)

فراگیر می‌تواند نظرات خود در مورد مسائل درسی و غیره را در انجمن اعلام و یا در مورد مباحثی که توسط دیگر فراگیران آغاز شده است اظهار نظر کند. استاد دوره می‌تواند مانند فراگیران بحثی را آغاز کند و یا به مباحث مطرح شده توسط دیگران پاسخ دهد. افراد می‌توانند فایل‌هایی را نیز در کنار پاسخ خود Attach نمایند. همچنین استاد می‌تواند در هنگام ایجاد یک انجمن همه فراگیران دوره را در آن انجمن ثبت‌نام نماید که در این صورت کلیه مباحثاتی که در انجمن شکل می‌گیرد به آدرس پست الکترونیکی فراگیران نیز ارسال خواهد شد. اگر استاد فراگیران را در انجمن ثبت‌نام نکند، فراگیران می‌توانند خودشان را در انجمن ثبت‌نام نمایند تا مباحث را در پست الکترونیکی خود دریافت نمایند.

 

• فرهنگ لغت (Glossary)

لغاتی که در دوره مورد استفاده قرار گرفته‌اند، از طریق فرهنگ لغت برای فراگیران قابل دسترسی می‌باشند و امکان جستجو بر روی این لغات نیز فراهم است. استاد دوره می‌تواند لغاتی را به فرهنگ لغت اضافه کند. امکان وارد کردن لغات از طریق یک فایل xml‌ نیز وجود دارد و به همین صورت می‌توان لغات را در یک فایل xml خارج نمود. همچنین می‌توان لینکهایی را به این لغات از قسمت‌های مختلف دوره ایجاد نمود.

 

• آزمون Hot potato (Hot Potato Quiz)

استادان می‌توانند با استفاده از نرم‌افزار Hot Potatoes آزمون‌هایی را روی کامپیوتر خود و بصورت offline طراحی نموده و با استفاده از این ماژول از آنها در Moodle استفاده نماید. پس از اینکه فراگیران به این آزمون‌ها پاسخ دادند، سیستم گزارشاتی را درباره پاسخ‌های داده شده به سؤالات و نمرات، ایجاد می‌نماید.

 

• ژورنال (Journal)

با استفاده از این ماژول استاد می‌تواند موضوعی را مطرح نماید تا فراگیران در طی زمانی که استاد برای ماژول در نظر گرفته نظریات خود را وارد نمایند. در طول این زمان فراگیران می‌توانند متن خود را ویرایش نموده و در انتها استاد به متن آن‌ها نمره و بازخوردی اختصاص خواهد داد. متن نوشته شده توسط هر فراگیر فقط برای استاد قابل رویت خواهد بود و دیگر فراگیران متون یکدیگر را نخواهند دید.

 

• LAMS

مخفف Learning Activity Management System است.
امکاناتی را جهت طراحی و مدیریت یک‌ سری از فعالیت‌ها در اختیار استاد و مدیر سیستم قرارمی‌دهد. فعالیت‌های موجود موارد از پیش تعریف شده‌ای هستند که امکان تغییر و یا افزودن موردی به آنها وجود ندارد. کاربر می‌تواند از طریق محیطی بصری فعالیت‌ها را مشخص کرده و برای نحوه دسترسی آنها توسط فراگیر، توالی(sequence) تعریف کند. در صورت تعریف توالی بین فعالیت‌ها، فراگیر تا زمانی که فعالیتی را به پایان نبرد به فعالیت بعدی دسترسی نخواهد داشت.
می‌توان یکسری از فعالیت‌ها را به صورت انتخابی(optional) تعریف کرد. در این صورت کاربر موظف است از میان چند فعالیت پیشنهادی یکی را انتخاب کرده و به پایان برساند. این امکان در دو سطح فعالیت (Activity) و فرمت دوره در دسترس می‌باشد.

 

• SCORM

امکان upload کردن فایلی با فرمت SCORM را به استاد و مدیر سیستم می‌دهد.
* این امکان در دو سطح فعالیت (Activity) و فرمت دوره در دسترس می‌باشد.
توجه: اگر فرمت کل یک دوره SCORM تعیین شود امکان استفاده از سایر فعالیت‌های Moodle وجود ندارد.

 

• آزمون (Quiz)

این فعالیت امکان طراحی و ساخت آزمون متشکل از انواع سؤالات مثل سؤالات چند گزینه‌ای، تشریحی، درست/ نادرست و …. را در اختیار استاد و یا مدیر سیستم قرارمی‌دهد. این سؤالات در بانک سؤال به صورت دسته‌بندی شده نگهداری می‌شوند و قابل استفاده در کلیه دوره‌ها خواهند بود. با توجه به تنظیمات اعمال شده توسط سازنده آزمون، فراگیران می‌توانند یک یا چند بار در آزمون شرکت کنند.
استاد می‌تواند مدت زمان آزمون را تعیین کند، در این صورت با به پایان رسیدن این زمان فراگیر به طور خودکار از صفحه آزمون خارج می‌شود و پاسخ‌هایی که تا آن لحظه ثبت کرده برای وی منظور می‌گردد.
می‌توان تعیین کرد که یا پس از پاسخگویی به هر سؤال، بازخورد آن به صورت اتوماتیک نمایش داده شود یا پس از اتمام کل آزمون.
استاد نیز می‌تواند بازخورد (feedback) خود را ارائه داده و یا پاسخ صحیح را به فراگیر نمایش دهد.

 

• درس (Lesson)

فعالیت درس، محتوا را به صورتی جذاب و انعطاف پذیر، عرضه می‌کند. درس شامل تعدادی صفحه می‌باشد که هر صفحه معمولاً به یک سؤال و تعدادی پاسخ ختم می‌شود. رفتن به صفحه بعد یا بازگشت به صفحه قبلی، با توجه به پاسخی که فراگیر انتخاب می‌کند، صورت می‌گیرد. مسیریابی در درس، با توجه به ساختار مواردی که عرضه شده‌اند، می‌تواند مستقیم یا پیچیده باشد.

 

منوها (Blocks):

منظور از منو، امکانات کلی و کاربری سایت هستند که معمولاً در گوشه‌های صفحه قرار می‌گیرند.

 

• منوی فعالیت‌ها (Activities)

وقتی که استاد دوره فعالیت‌‌هایی در دوره خود اضافه می‌کند، به‌وسیله این منو می‌تواند لیست کلیه فعالیت‌های موجود در دوره (مانند انجمن‌ها، آزمون‌ها، تکلیف‌ها و …) را مشاهده کرده و با کلیک کردن روی این لینک‌ها برای مشاهده فعالیت، به صفحه این فعالیت‌ها برود. به محض اینکه استاد یک فعالیت یا منبع(Resource) به درس اضافه کند، آیکون آن فعالیت به این منو اضافه می‌شود.

 

• نشانه‌گذاری‌های مدیر (Admin bookmarks)

این منو به مدیر سیستم اجازه می‌دهد که یک لینک میان‌بر به صفحات مدیریتی که زیاد به آنها مراجعه می‌کند، ایجاد نماید. اگر مدیر سیستم این منو را به صفحات خود اضافه کرده باشد، وقتی به صفحات مدیریتی می‌رود یک لینک تحت عنوان “نشانه‌گذاری صفحه” در پایین این منو ظاهر می‌شود و اگر قبلاٌ این صفحه را نشانه‌گذاری کرده باشد لینک “حذف نشانه‌گذاری صفحه” در پایین منو ظاهر می‌گردد. این منو فقط برای صفحات مدیریتی در دسترس خواهد بود.

 

• مدیریت (Administration)

استاد امکان مدیریت کامل بر روی دوره خود را دارد. با فعال کردن ویرایش (Turn editing on)، امکان مدیریت منوهای دوره ایجاد می‌شود (ویرایش، حذف، پنهان کردن و جابجا کردن). همچنین استاد می‌تواند اساتید دیگر و فراگیران را به دوره انتساب داده و گروههای مختلف را تشکیل دهد. تنظیمات کلی دوره نیز به عهده استاد دوره است، مانند امکان دسترسی کاربران میهمان، نام اختصاری دوره، زمان شروع دوره،‌ در صورت لزوم محدویت زمانی برای دوره، زبان دوره و …. استاد می‌تواند نسخه‌های پشتیبانی از دوره تهیه کند و در صورت لزوم آنها را بازیابی کند. امکان رؤیت گزارش کامل فعالیت فراگیران دوره، رتبه‌های فراگیران و فایلهای دوره نیز برای استاد فراهم است. در قسمت فایلهای دوره استاد می‌تواند اعمالی از قبیل ارسال فایل، فشرده‌سازی، تغییر نام،‌ ساختن پوشه جدید،‌ انتقال به پوشه‌های دیگر و … را انجام دهد.

 

• منوی بلاگ (Blog Menu)

بلاگ‌ها یا همان وب‌ لاگ‌ها مجلات اینترنتی هستند که میلیون‌ها نفر در دنیا از آنها برای برقرار کردن ارتباط با دیگران استفاده می‌کنند. نویسنده بلاگ بصورت متوالی مطالبی را در وب‌لاگ خود قرار می‌دهد. معمولاً بلاگ‌ها توسط یک شخص نوشته می‌شوند اما می‌توانند حالت گروهی نیز داشته باشند. در Moodle نیز هر کاربر بلاگ شخصی خود را داراست. همچنین کاربران می‌توانند تعیین کنند که محتویات بلاگ آنها در دسترس چه کسانی باشد.

 

• تقویم (Calendar)

فراگیران می‌توانند تاریخهایی که توسط استاد و مدیر سیستم در تقویم تنظیم شده است را مشاهده کنند و در صورت تمایل رویداد خود را اضافه کنند که فقط مربوط به همان فراگیر می‌شود. برخی از تنظیمات تقویم (مانند روز اول هفته، تعداد روزها برای رویدادهای آینده نزدیک و …) توسط خود کاربر تعیین می‌شود. همچنین استاد دوره می‌تواند رویدادهای کاربر و دوره جدیدی را تعیین کند.

 

• توضیحات دوره (Course/Site description)

در این منو خلاصه‌ای از توضیحاتی که هنگام ایجاد دوره برای دوره نوشته شده نمایش داده می‌شود.

 

• منوی دوره‌ها (Courses)

در این منو، لیستی از کلیه دوره‌های موجود در سیستم که کاربر در آنها ثبت‌نام شده نمایش داده می‌شود. نام دوره‌ها به صورت لینک بوده و امکان ورود به صفحه آن دوره از طریق کلیک کردن بر روی این لینک‌ها در این منو امکان‌پذیر می‌باشد. همچنین دراین منو امکان جستجو در دوره‌ها موجود می‌باشد. کاربر جدیدی که در هیچ دوره‌ای ثبت‌نام نشده طبقه‌بندی دوره‌ها را در این منو می‌بیند.

 

• HTML

استاد می‌تواند منویی را به همراه یک عنوان و متن در دوره قرار دهد که این منو جنبه اطلاع‌رسانی دارد.

 

• آخرین اخبار (Latest News)

از طریق منوی آخرین اخبار، عناوین آخرین اخباری که در قسمت انجمن خبری سایت وارد شده است نمایش داده می‌شود.

 

• کاربران حاضر (Online Users)

فراگیران می‌توانند اسامی کاربرانی که در ۵ دقیقه اخیر وارد سایت شده‌اند را در منوی کاربران حاضر مشاهده کنند و در صورت تمایل با استفاده از آیکون پیام، برای کاربر مورد نظر پیامی ارسال کنند.

 

• پیام (Message)

فراگیران می‌توانند با استفاده از آیکون‌ها و لینک‌های مربوطه، برای هر شخص دیگری پیام بفرستند و اسامی آنها را نیز به لیست contactهای خود اضافه کنند و یا فردی را از این لیست حذف نمایند. پیام‌های رد و بدل شده آرشیو شده و برای فرد قابل مشاهده هستند. صفحه مربوط به پیام‌ها هر۶۰ ثانیه یکبار refresh می‌شود، بنابراین پیام‌ها تقریباً به صورت online‌ رد و بدل می‌شوند و از دید دیگران پنهان است. فراگیر می‌تواند مشخص کند که در صورت offline‌ بودن، پیام‌های خود را بعد از چند دقیقه در email خود دریافت کند.
در صورت فعال کردن منوی پیام‌ها، زمانی که فراگیر وارد محیط دوره می‌شود، پیام‌های ارسالی به او در این منوی نمایش داده می‌شود و در صورتی که فراگیر تعیین کرده باشد، پیام ارسال شده به همراه صدایی به اطلاع فراگیر می‌رسد.

 

• شرکت‌کنندگان (People-Participant)

در صورت فعال کردن این منو، لیستی از افراد ثبت نام شده در یک دوره نمایش داده می‌شود. در این لیست اطلاعاتی همچون نام و نام‌خانوادگی، آدرس پست الکترونیکی، آخرین تاریخ درسترسی، … نمایش داده می‌شود.

 

• آخرین فعالیت (Recent Activity)

در هر دوره می‌توان آخرین فعالیت‌های انجام شده توسط کلیه کاربران مربوط به این دوره را نمایش داد. این موارد به صورت دسته‌بندی در منوی آخرین فعالیت نمایش داده می‌شوند.
این فعالیت‌ها می‌تواند شامل هرگونه تغییری در دوره، افزودن، تغییر و یا شرکت در فعالیت‌های موجود در دوره و… باشد.

 

• رویدادهای آینده نزدیک (Upcoming Events)

فراگیران می‌توانند با استفاده از تنظیماتی که در تقویم خود انجام می‌دهند، تعداد روزها و همچنین تعداد رویدادهایی که می‌خواهند در منوی رویدادهای آینده نزدیک مشاهده کنند را تعیین کنند و در صورت تمایل برای خود رویداد جدیدی تعریف کنند و زمان آن را مشخص سازند. این رویداد فقط مربوط به خود فراگیر می‌شود.
همچنین فعالیتهایی که دارای زمان‌بندی هستند مثل تکلیف، کارگاه،… با نزدیک شدن به موعد مقرر در منوی رویدادهای آینده نزدیک قرار می‌گیرند.

 

• قسمتهای مختلف دوره (Section Links)

فعالیت‌ها و منو‌ها در دوره‌هایی با فرمت هفتگی(weekly)، بر اساس هفته‌ها دسته‌بندی می‌شوند و در دوره‌هایی با فرمت topic، بر اساس عنوان دسته‌بندی می‌شوند. منوی Section Links شامل لینک‌هایی است به هر یک از این قسمت‌ها (هفته‌ها یا عنوان‌ها).

 

• نتیجه‌ آزمون (Quiz Results)

فراگیران می‌توانند بالاترین و پایین‌ترین نمرات اخذ شده در یک آزمون را در منوی نتیجه آزمون مشاهده کنند. این اطلاعات می‌تواند به صورت گمنام، نام و نام‌خانوادگی و یا شناسه کاربر در سیستم نمایش داده شود. در صورت گروهی بودن آزمون مورد نظر، می‌توان انتخاب کرد که نتایج گروه نمایش داده شود. از دیگر تنظیمات موجود، تعیین تعداد نمرات نمایش داده شده و نحوه نمایش آنها به صورت درصدی و یا نمره کامل است.